جلسه 17 ماه مبارک رمضان سال 1445 (1402 و 1403 شمسی)

افتتاحیه و ادعیه آغازین

أعوذُ بِاللهِ السَّمیعِ العَلیمِ مِنَ الشَّیطانِ الرَّجیم

بِسْمِ ٱللَّٰهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

اَلحَمدُ لِلّهِ رَبِّ العالَمین، وَالصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلی سَیِّدِنا وَ نَبیِّنا اَبِی‌القاسِمِ مُحَمَّد

(اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم)

وَ عَلی اَهلِ بَیتِهِ الطَّیِبینَ الطّاهِرینَ المَعصومین، لا سِیَّما مَولانا وَ سَیِّدِنا بَقیَّةِ اللهِ فی اَرضِه، الحُجَّةِ بنِ الحَسَنِ المَهدِیّ، اَرواحُنا لِتُرابِ مَقدَمِهِ الفِداء، وَ لَعنَةُ اللهِ عَلی اَعدائِهِم اَجمَعینَ اِلی یَومِ الدّین.

این دعای شریف را با حضور قلب و توجه به درگاه خداوند متعال عرضه بداریم:

«اللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّل فَرَجَهُم»

«اللّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّکَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ، صَلَواتُکَ عَلَیْهِ وَ عَلی آبائِهِ، فی هذِهِ السّاعَةِ وَ فی کُلِّ ساعَةٍ، وَلِیّاً وَ حافِظاً، وَ قائِداً وَ ناصِراً، وَ دَلیلاً وَ عَیْناً، حَتّی تُسْکِنَهُ اَرْضَکَ طَوْعاً وَ تُمَتِّعَهُ فیها طَویلاً.»

سلام بر حضرت اباعبدالله الحسین (ع)

«اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا اَبا عَبْدِاللهِ وَ عَلَی الاَْرْواحِ الَّتی حَلَّتْ بِفِنائِکَ، عَلَیْکَ مِنّی سَلامُ اللهِ اَبَداً ما بَقیتُ وَ بَقِیَ اللَّیْلُ وَ النَّهارُ، وَ لا جَعَلَهُ اللهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنّی لِزِیارَتِکُمْ؛

اَلسَّلامُ عَلَی الْحُسَیْنِ، وَ عَلی عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ، وَ عَلی اَوْلادِ الْحُسَیْنِ، وَ عَلی اَصْحابِ الْحُسَیْنِ.

یا لَیْتَنا کُنّا مَعَکُمْ فَنَفُوزَ فَوْزاً عَظیماً.»

به پیشگاه مقدس و منور آقا و مولایمان، حضرت بقیة‌اللهِ الاعظم، مولانا الحجة بن الحسن المهدی (ارواحنا لتراب مقدمه الفداء)، صلوات بلندی تقدیم بفرمایید.

(اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم)

احکام شرعی: حرمت غنا و موسیقی لهوی در شریعت

در ادامه بررسی فهرست گناهان کبیره در مسئله ۳۹۴ رساله توضیح‌المسائل جامع، به معصیت «اشتغال به لهوِ حرام» یعنی غنا و موسیقی لهوی می‌رسیم.

حرمت این موضوع از مسلمات فقه شیعه است:

• حجم گسترده روایات: کمتر گناهی وجود دارد که به اندازه غنا و آلات لهو در مذمت آن روایت وارد شده باشد؛ به گونه‌ای که مرحوم شیخ حر عاملی در وسائل‌الشیعه نزدیک به سیصد روایت در تحریم آن نقل نموده است. این حجم عظیم نصوص، نشان‌دهنده اهتمام فوق‌العاده معصومین به بستن این رخنه انحراف در جامعه ایمانی است.

• عادی‌سازی غنا در آخرالزمان: در احادیث پیش‌بینی شده که در دوران غیبت طولانی ولی‌عصر (عج)، قبح این معصیت شکسته می‌شود؛ تا آنجا که این منکر، به عنوان امری متعارف و حتی مطلوب درمی‌آید و اگر کسی در برابر آن نهی از منکر کند، او را سرزنش می‌کنند.

پیامدهای روحی و باطنی غنا: نفاق و زوال تقوا

بزرگ‌ترین اثر سوء غنا، فاسد کردن باطن و تضعیف ریشه‌های تقواست:

• روییدن نفاق در قلب: در روایات مکرر آمده است:

  «الْغِنَاءُ یُنْبِتُ النِّفَاقَ فِی الْقَلْبِ کَمَا یُنْبِتُ الْمَاءُ الزَّرْعَ»

  همان‌گونه که آب دانه را در دل خاک می‌رویاند و رشد می‌دهد، صدای غنا نیز بذر نفاق را در دل پرورش می‌دهد.

  معنای نفاق در اینجا آن است که ساختار و بنیان باورهای ایمانی و حال درونی مؤمن پوک و متزلزل می‌شود؛ هرچند فرد بر انجام صورت ظاهری واجباتی چون نماز جماعت و هیئت مقید بماند، اما دیگر اقبال و سوز باطنی نخواهد داشت.

• لانه شیطان در دل: در تعبیری دیگر آمده است: «الْغِنَاءُ عُشُّ النِّفَاقِ»؛ غنا آشیانه و لانه نفاق در نفس انسان است.

• سستی عواطف در برابر معارف دینی: کسانی که مداومت بر استماع موسیقی‌های لهوی و غیرمشروع دارند، وقتی با تذکرات شرعی یا ذکر معصومین روبه‌رو می‌شوند، آن حلاوت، خشوع و رقت قلب گذشته را در خود نمی‌یابند.

ادب دعا و شیوه رویارویی با اسباب مادی و حوادث روزگار

در دعای شریف ابوحمزه ثمالی می‌خوانیم:

«وَ قَدْ قَصَدْتُ إِلَیْکَ بِطَلِبَتِی، وَ تَوَجَّهْتُ إِلَیْکَ بِحَاجَتِی، وَ جَعَلْتُ بِکَ اسْتِغَاثَتِی، وَ بِدُعَائِکَ تَوَسُّلِی، مِنْ غَیْرِ اسْتِحْقَاقٍ لِاسْتِمَاعِکَ مِنِّی... بَلْ لِثِقَتِی بِکَرَمِکَ، وَ سُکُونِی إِلَى صِدْقِ وَعْدِکَ»

انسان در نظام خلقت موظف به حرکت در چارچوب اسباب عادی است؛ به عنوان نمونه برای درمان بیماری باید به طبیب مراجعه نمود یا برای معیشت باید تلاش عقلانی به کار بست. اما مؤمن حقیقی، اسباب را مستقل نمی‌بیند.

تفاوت موحد با دیگران در این است:

• وظایف شرعی و عقلایی را تا آخرین گام به درستی به جا می‌آورد.

• سپس نتیجه و عاقبت کار را تماماً به دست خداوند می‌سپارد و تسلیم اراده و رضای او می‌ماند. اگر تدبیر انسان با وجود رعایت همه‌جانبه امور به نتیجه نرسید، نباید به قضاوت حق بدگمان شود؛ بلکه باید باور داشته باشد مقدراتی که خدای حکیم رقم زده، عین مصلحت اوست. تذلل در درگاه پروردگار و دعای مأثور، ثمن و قیمت اجابت نیست، بلکه بهانه‌ای ناچیز برای فرود آمدن فیض رایگان است.

شرح فراز دعای افتتاح: ناز و مطامع جاهلانه در پیشگاه پروردگار

امام زمان (عج) در دعای شریف افتتاح اوج وقاحت بنده و صبوری پروردگار را بازگو می‌فرماید:

«فَصِرْتُ أَدْعُوکَ آمِناً، وَ أَسْأَلُکَ مُسْتَأْنِساً، لَا خَائِفاً وَ لَا وَجِلاً، مُدِلّاً عَلَیْکَ فِیمَا قَصَدْتُ فِیهِ إِلَیْکَ، فَإِنْ أَبْطَأَ عَنِّی عَتَبْتُ بِجَهْلِی عَلَیْکَ... فَلَمْ أَرَ مَوْلًى کَرِیماً أَصْبَرَ عَلَى عَبْدٍ لَئِیمٍ مِنْکَ عَلَیَّ یَا رَبِّ»

در شرایط عادی، فرد مجرم با لکنت و هراس مقابل حاکم عادل می‌ایستد؛ اما بنده عاصی در پیشگاه خدای ستارالعیوب، نه تنها بیمی ندارد، بلکه حالت «مُدِلّاً» یعنی طلبکاری و ناز کردن به خود می‌گیرد! اگر اجابت امری به واسطه علم خداوند به عواقب امور به درازا کشد، بنده از سر نادانی زبان به گلایه، اعتراض و عتاب می‌گشاید؛ در حالی که تأخیر در اعطا، عین خیر و عنایت به او بوده است. شکیبایی حق‌تعالی در برابر این جهالت‌ها، جلوه اتمّ کرم او بر بندگان فرومایه است.

ذکر مصیبت: مظلومیت و شهادت حضرت علی‌اصغر (ع)

امشب دل‌ها را به خیمه‌گاه کربلا و بر بالین باب‌الحوائج شش‌ماهه، حضرت علی‌اصغر (علیه‌السلام) پیوند می‌زنیم.

استاد ما نقل می‌کرد: در دوران گذشته به همراه رفقا قصد زیارت اباعبدالله الحسین را داشتیم. در مرز به دلیل اشکال در گذرنامه، مانع عبور من شدند و گفتند باید به تهران بازگردی. رفقا گذشتند و من در بیابان با دلی شکسته رو به سوی کربلا ایستادم و عرض کردم: «یا اباعبدالله، من برای حل مشکلاتم چهل روز زیارت عاشورا می‌خوانم، اما اکنون مجالی ندارم؛ خودت گره بگشا».

در همان حالِ اضطرار، در مکاشفه‌ای دیدم سیدالشهدا از سمت قبله تشریف‌فرما شدند، عبا را کنار زدند و قنداقه‌ای خونین را بر روی دو دست گرفتند و اشاره فرمودند: «به این طفل شیرخوار متوسل شو».

ناخودآگاه این عبارت بر زبانم جاری شد:

«أَمَا تَرَوْنَهُ کَیْفَ یَتَلَظَّى عَطَشاً؟!»

(آیا نمی‌بینید چگونه این طفل از شدت تشنگی همچون ماهی بال‌بال می‌زند؟!)

اشکم جاری شد؛ به سوی مأموران بازگشتم، بی‌آنکه حرفی بزنند گذرنامه‌ام را مهر زدند و راه گشوده شد.

امام حسین (ع) در صحرای کربلا بر مصائب فراوانی گریست و داغ‌ها دید، اما هیچ‌گاه زبان به جزع نگشود؛ مگر در یک موضع که در روایات نقل شده حضرت خود را تسلی داد و آن هنگامی بود که طفل شیرخواره روی دستان مبارکش با تیر سه‌شعبه حرمله ذبح شد...

خون گلوی علی را به آسمان پاشید و عرضه داشت:

«هَوَّنَ عَلَیَّ مَا نَزَلَ بِی أَنَّهُ بِعَیْنِ اللَّهِ...»

(پروردگارا! چون این مصیبت در برابر چشمان تو رخ می‌دهد، تحمل آن بر من آسان است...)

و از عالم بالا ندا آمد: «ای حسین، او را به خدا بسپار که در بهشت دایه‌ای برای او مهیاست».

صَلَّى اللَّهُ عَلَیْکُمْ یَا آلَ بَیْتِ رَسُولِ اللَّهِ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَکَاتُه.