خوردن چیزی که احتمال نجاست آن وجود دارد

این متن با کمک هوش مصنوعی تهیه شده و ممکن است خطای تایپی یا ویرایشی داشته باشد.

شبهه محصوره و لزوم اجتناب از همه اطراف

همان‌طور که نمی‌شود و جایز نیست که انسان چیز نجسی را بخورد حتی با این نیت که بعداً دهانش را آب می‌کشد، همین‌طور اگر نمی‌داند که این خوراکی نجس است یا آن یکی — مردد است که یکی از این دو تا نجس است، می‌داند که یکی از این دو نجس هست منتها نمی‌داند مثلاً این آبی که تو این لیوان دست راستی هست توش مثلاً یک قطره آب نجسی افتاده یا تو آن یکی لیوان دیگر، این را نمی‌داند — همین که مردد است بین دو تا، هیچ‌کدامشان را نمی‌تواند بخورد.

همین‌طور اگر سه تا لیوان باشد، ۱۰ تا، ۲۰ تا باشد، می‌داند یکی از این ۲۰ تا لیوان آبش نجس است، هیچ‌کدام از این آب‌ها را مجاز نیست که بخورد؛ از همهٔ این‌ها باید اجتناب کند.

شبهه غیرمحصوره و جواز استفاده به‌دلیل ضعف احتمال

اما اگر تعداد این مواردی که این شخص باهاش مواجه هست خیلی زیاد است، به‌صورتی که احتمال اینکه الان این لیوان خاصی که الان در اختیارش هست و می‌خواهد بردارد، احتمال اینکه این لیوان نجس باشد خیلی دیگر کم است، در این صورت می‌تواند از آن لیوان استفاده کند.

این مثال ممکنه برایتان یه خرده نامأنوس بیاید، ولی مثال رو جای دیگری می‌زنم، اون وقت می‌بینید که این مثال کاربرد دارد.

۱. مثال نانوایی‌های محل در برابر نانوایی‌های سطح شهر

اگر شما بدانید که یکی از این نانوایی‌های شهرتان... ببخشید، بدانید یکی از این نانوایی‌های محلتان که سه تا هم بیشتر نیست، می‌دانید که خمیرش نجس است؛ اگر این را می‌دانید، در این صورت از هیچ‌یک از این سه تا نانوایی نمی‌توانید نان بخرید، از هیچ‌کدام.

اما اگر محل ابتلا... آن اطمینانی که پیدا می‌کنید این است که می‌دانید یکی از این نانوایی‌های سطح شهر تهران، یکی هست که خمیرش نجس است، این نانوایی کدامه نمی‌دانید؛ در این صورت می‌توانید شما از نانوایی محل خودتان نان بخرید، چون احتمال اینکه آن نانوایی که خمیرش نجسه همینی باشه که شما باهاش مواجه هستید، چنین احتمالی بسیار ضعیف و غیرعقلایی است.

اما اگر تو همین محله بدانید این اتفاق افتاده — مثلاً می‌دانید که توی آرد یکی از این نانوایی‌ها مثلاً موش و فضلهٔ موش بوده — در این صورت شما از هیچ‌یک از آن‌ها نمی‌توانید بخرید. اما محل ابتلا وقتی زیاد شد — یعنی تعداد احتمال... عدد احتمال خیلی ضعیف شد — در این صورت شما می‌توانید استفاده بکنید.

۲. مثال کشتارگاه‌ها و تذکیه مرغ

اگر شما شنیده باشید که بعضی از جاها مرغ را درست سر نمی‌بُرند، اطمینان هم بر فرض داشته باشید ولی شما نمی‌دانید کجاست، احتمال اینکه این مرغی که الان شما باهاش روبرو هستید این هم از همان کشتارگاه باشه، اگر شما چنین احتمالی رو خیلی ضعیف می‌بینید که خیلی وقت‌ها هم هست، استفاده از این مرغ‌ها بلااشکال و مشکلی نداره.

اما اگر می‌دانید که تو این کشتارگاه خاص — اینی که از این کشتارگاه می‌آد بیرون — بعضی از کارگران رعایت بسم‌‌الله را نمی‌کنند و در این کار کوتاهی می‌کنند — نه اینکه یادشان می‌ره؛ اگر یادشان بره اون مرغ حلاله — اما اگر عمداً کوتاهی می‌کنند و اصلاً توجهی به مسئلهٔ شرعی ندارند، نمی‌شه خورد، ولو بعضی از کارگرهای اون کشتارگاه این بی‌مبالاتی رو داشته باشند.

اگه مال یک جا باشه نمی‌شود خورد، ولی اگر تعداد کشتارگاه‌ها خیلی زیاده و ما هم نمی‌دانیم الان این مرغی که الان هست از کدام‌یک از آن‌هاست، در این صورت استفاده از این مرغ از نظر حکم ظاهر شرعی بلامانع است.