خرید و فروش اموال در طول سال خمسی

این متن با کمک هوش مصنوعی تهیه شده و ممکن است خطای تایپی یا ویرایشی داشته باشد.

قاعده کلی در معاملات میان‌سال و تعیین متعلق خمس

اگر چیزی را انسان به دست بیاورد در طول سال خمسی خود، و آن چیزی را که به دست آورده را معامله کند، بدهد یک چیز دیگری جایش بگیرد در همان سال؛ این کار چه یک بار چه چند بار انجام بشود، جایز است. و تا پایان سال خمسی اگر مثلاً ۱۰ بار، ۲۰ بار هم مورد معامله قرار بگیرد، آن جنسی که در پایان سال خمسی هست، آن می‌شود جنسی که رِبح و سود آن سال است. و قیمت آن چیزی که در پایان سال خمسی هست، آن باید مبنا و ملاک برای خمس قرار بگیرد.

بررسی مراحل تبدیل درآمد به کالا و پول در طول سال

مثلاً عرض می‌کنیم: اگر کسی کاری کرده، خدماتی به کسی داده، پولی گرفته است؛ این پولش می‌شود ربح امسالش. اما به شرطی که تا پایان سال خمسی این با چیزی معاوضه نشود، این پول وارد خمس است. اما اگر شما این پول را دادید فرش خریدید، آن فرش می‌شود ربح امسال شما.

اگر فرشتان را در همان سال فروختید، دو مرتبه کردید پول؛ این پول دوم می‌شود ربح امسال.

باز فرش را دادید مثلاً رفتید یک میز خریدید مثلاً، میز را فروختید تبدیل کردید به پول دو مرتبه؛ پول سوم می‌شود ملاک.

آن را فروختید رفتید یک جنس دیگری جایش گرفتید؛ این جنس که گرفتید، سال خمسی‌تان رسید. ارزش این جنس در پایان سال خمسی شما چقدر است؟ این معیار است؛ نه آن اتفاقاتی که این وسط افتاده. این فراز و نشیب‌ها هیچ‌کدام ملاک نیست؛ اینی که در پایان سال خمسی شما دارید.

این معیار و ملاک برای محاسبهٔ خمس در پایان سال خمسی است.

شرط حاکمیت این قاعده تا پیش از سررسید سال خمسی

پس معیار — دقت بکنید، چون ممکنه شب‌های دیگر یک چیز دیگری را بگوییم مشابه این باشد ولی فرق بکند با این — اگر معامله بشود با آن چیزی که امسال به دست آمده، و چیزی جای آن چیز به دست آمده گیر این صاحب‌مال بیاید، اگر قبل از سال است، خود این چیز می‌شود مبنا برای خمس. اگر دو، سه، پنج، ۱۰ بار هم این تغییر هی اتفاق بیفتد، اونی که در پایان سال خمسی دارد، آن ملاک است برای محاسبهٔ خمس.

تا قبل از سال خمسی این قانون برقرار است. بعد از سال خمسی اگر معامله‌ای صورت بگیرد — که نباید بگیرد، ولی اگر صورت بگیرد — آنجا تکلیف چیست، بحث دیگری می‌شود.