پاک بودن محل نماز

عدم اشتراط طهارت در مکان نمازگزار و استثنای محل سجده

مکانی که نماز در آن خوانده می‌شود، واجب نیست که پاک باشد.

می‌شود روی فرش یا زمینی که نجس است انسان نماز بخواند. طهارت برای نماز شرط است نسبت به «بدن» و «لباس»؛ اما مکانِ نماز نجس هم باشد، نماز صحیح است.

البته محل سجده استثناست؛ محل سجده باید پاک باشد. اما اگر بقیه جاها — مثل محل ایستادن، یا جایی که دست‌ها را می‌گذارد، یا به هنگام تشهد و بین دو سجده که باید بنشیند — آنجاها نجس باشد، نماز باطل نیست؛ مگر اینکه رطوبتی وجود داشته باشد که سبب بشود بدن یا لباس در حین نماز نجس بشود، که از آن جهت نماز باطل می‌شود؛ چون طهارت، شرط بدن و لباس است.

اما اگر خشک است این محل، پای من و لباس من و بدن من هم خشک است، اگر به این صورت است، نماز خواندن روی چنین جایی باطل نیست.

البته فرموده‌اند اولیٰ و بهتر آن است که انسان روی جایی که نجس است نماز نخواند. این، آن سرّ و رازی است که بعضی‌ها سجاده دارند؛ که سجاده‌شان پاک است، ولو اینکه فرش زیر آن سجاده یا زمینِ زیر او نجس باشد، او روی سجاده نماز می‌خواند و از این جهت به یک فضیلت بیشتری در نماز خود، شخص دست پیدا می‌کند.

محدودهٔ طهارت در محل سجده

اما در مورد محل سجده: به اندازه‌ای که سجده صحیح باشد، باید محل سجده پاک باشد. اگر محل سجده نجس باشد، ولی جایی که من سجده می‌کنم به اندازه‌ای که پیشانی من روی آن می‌آید پاک باشد، در این صورت سجدهٔ من هم صحیح است.

گاهی می‌شود جوان‌ها و نوجوان‌ها روی پیشانی‌شان یک جوش‌هایی است که به هنگام سجده، گه‌گاه این جوش سر باز می‌کند و مُهر را نجس می‌کند. مُهر وقتی نجس می‌شود، به اندازه خیلی کمی نجس می‌شود طبیعتاً در یک همچنین حالتی؛ ولی بقیه پیشانی پاک است.

خب، مُهر نجس می‌شود؛ آن بخشی از پیشانی هم نجس می‌شود. چون آن مقداری از پیشانی که خونی شده کمتر از یک بند انگشت است، از جهت طهارتِ بدن مشکلی ایجاد نمی‌کند. مُهر هم که مقدار زیادی‌اش الآن نجس نشده، مقدار اندکی خونی شده و جای پاک هم دارد؛ روی همان مُهر شخص سجده که می‌کند، به اعتبار آن جاهای پاکش، سجدهٔ او صحیح می‌شود.

احکام نجس‌شدن مُهر در نماز و نحوهٔ تطهیر تربت

این نکته را هم توجه بکنند افراد: که اگر یک طرفِ مُهر خونی شد، در بین نماز مُهر را برنگردانند از آن طرفش سجده کنند که آن طرفش هم باز خونی بشود! چون نجس کردن تربت خودش جایز نیست. آن مقداری که نجس شده، شده است و شما تا پایان نماز هم تکلیفی ندارید؛ اما مقدار بیشتر را دیگر شما نجس نکنید. روی همان قسمت، نماز خودتان را ادامه بدهید، بلامانع است.

منتها در پایان نماز سعی کنید بلافاصله بروید و مُهر را آب بکشید. این مُهرها هم اگر شما بخواهید آب بکشید، متلاشی می‌شود معمولاً. برای اینکه این اتفاق نیفتد: ۱. آن بخشی از مُهر که خونی شده را توی یک استکانی شما آرام با یک چیزی بتراشید، این قسمتش تراشیده بشود. ۲. بعد زیر شیر آب، فقط رد کنید خودِ مُهر را؛ نه اینکه نگه دارید آن زیر. همین که آب از رویش رد بشود، پس از اینکه عین نجاست برطرف شده باشد، این مُهر پاک می‌شود. ۳. به سرعت هم خشکش کنید که باز همان رطوبت آسیب به مُهر نرساند. ۴. آن مقداری از تربت که توی این استکان هست، شما به صورت آرام آبی روی آن باز کنید، از شیر آب شهر باز کنید که خونی که هست در آنجا به صورت طبیعی محو بشود. ۵. بعد آن مقدار آب را پای گلدانی بریزید که بی‌احترامی هم به آن نشده باشد.

تربت هم باید نجس نشود و اگر شد باید سریع‌تر آب کشیده بشود، و هم باید مورد بی‌احترامی واقع نشود؛ لذا این تربت را توی چاه فاضلاب سعی کنیم که نریزیم، یا جاهایی که مورد هتک و بی‌احترامی واقع می‌شود؛ تا چه برسد به آن جاهایی که در معرض نجاست واقع می‌شود.

دعا و صلوات پایانی

خداوند متعال ما و شما را در مسیر بندگی خودش، هم توفیق قرار گرفتن و هم توفیق ثبات قدم عنایت بفرماید.

به پیشگاه مقدس و منور والدهٔ بزرگوار امام عصر (صلوات‌الله‌علیه)، یعنی حضرت نرجس خاتون (علیهاالسلام)، صلوات بلندی تقدیم بفرمایید.