تفاوت مبطل بودن خوردن و آشامیدن در نماز و روزه

تفاوت مبطل بودن خوردن و آشامیدن در نماز و روزه

در مبطلات نماز در رساله‌ها خوردن و آشامیدن را نوشته‌اند. همین‌طور خوردن و آشامیدن، روزه را هم باطل می‌کند. این دو تا با هم یک فرقی دارند.

در نماز، آن که موجب بطلان می‌شود از خوردن و آشامیدن، این است که انسان یک چیزی را در بیرون بردارد و بخورد. غذایی یا چیزی ولو مختصر از بیرون دهان وارد دهان بشود و بعد فرو داده بشود؛ این موجب بطلان نماز است. حتی در فرضی که ضرورت هم باشد، باعث باطل شدن می‌شود.

فقط یک جاست که خوردن، خوردن عمدی، نماز را باطل نمی‌کند که از بیرون انسان چیزی را بخورد؛ و آن در حال نماز شب است. کسی که می‌خواهد روزه بگیرد فردای آن روز، و دارد نماز شب می‌خواند، تو قنوت نماز شبش می‌ترسد از اینکه صبح بشود و فردا مبتلا به تشنگی بشود (می‌خواهد روزه بگیرد، چه روزهٔ واجب چه روزهٔ مستحب)؛ اگر آب دم دستش است، حتی چند قدمی هم می‌تواند تا آنجا راه برود، برود آب را بردارد و بخورد به شرطی که از قبله رو برنگرداند. اگر این‌چنین است می‌تواند این کار را بکند و آب را بخورد و به نماز شبش، به قنوت نماز شبش ادامه بدهد. این تنها جایی است که نمازگزار با خوردن عمدی، نمازش باطل نمی‌شود که از بیرون بخورد.

حکم فرو بردن بقایای غذا در نماز و روزه و لزوم خلال کردن

اما اگر یک چیزی قبلاً خورده این نمازگزار — در غیر حال روزه عرض می‌کنم — و لابه‌لای دندانش مانده، بقایای آن غذا، و وسط نماز فرو بدهد آن خرده‌های غذایی که لای دندانش مانده؛ اگر این‌چنین باشد، نماز این شخص باطل نمی‌شود با خوردن این خرده‌غذاهایی که لای دندان مانده است.

اما همین خرده‌غذاها برای روزه سبب بطلان می‌شود. یعنی در روزه این‌چنین نیست که اگر آدم یک چیزی از بیرون بردارد بخورد فقط این باعث بطلان بشود؛ خیر! علاوه بر این خوردن، یک خوردن دیگری هم هست که باعث باطل شدن می‌شود و آن خرده‌غذاهایی است که لای دندان مانده و شخص عمداً فرو می‌دهد.

بلکه اگر عمداً فرو ندهد، خرده‌غذاها لای دندانش مانده و می‌داند این شخص که در طول روز این خرده‌غذاها خودبه‌خود می‌رود پایین؛ اگر این‌چنین باشد، لازم است که آن خرده‌غذاها را با خلال یا با مسواک از لای دندان خارج کند. اگر کوتاهی کند در انجام این کار و آن خرده‌غذا پایین هم برود، در این صورت این شخص روزه‌اش باطل شده، افطار عمدی هم کرده؛ یعنی علاوه بر اینکه روزه‌اش باطل است و یک روز باید قضا کند، معصیت هم کرده، اضافه بر این‌ها باید کفارهٔ افطار عمدی را هم بپردازد.

جمع‌بندی وسعت دایرهٔ مبطلات در روزه نسبت به نماز

پس خوردن و آشامیدنی که مبطل روزه است، دایره‌اش وسیع‌تر از خوردن و آشامیدنِ نماز است.

در نماز از بیرون انسان بخورد مبطل است، ولی در روزه فقط این مبطل نیست؛ بلکه اگر چیزی قبلاً هم خورده شده باشد و ذراتش داخل دهان مانده باشد، فرو دادن این ذرات سبب بطلان نماز نیست، ولی موجب باطل شدن روزه هست.

دعا و صلوات پایانی

خدای متعال ما و شما را در مسیر بندگی‌اش هم توفیق قرار گرفتن و هم توفیق ثبات قدم مرحمت بفرماید.

به پیشگاه مقدس و منوّر والدهٔ بزرگوار امام عصر (صلوات‌الله علیه)، یعنی حضرت نرجس‌خاتون (علیها السلام)، صلوات بلندی تقدیم بفرمایید.