فرو دادن آب دهان

حکم فرو بردن آب دهان (بزاق) در حال روزه

تجمع آب دهان در فضای دهان، حتی اگر به مقدار زیاد باشد، مانعی برای صحت روزه ایجاد نمی‌کند؛ از این رو فرو بردن آن موجب بطلان صوم نخواهد بود. همچنین چنانچه ترشح زیاد بزاق ناشی از استشمام بوی غذا یا ترشیجات و یا خطور این قبیل افکار به ذهن باشد، بلعیدن آن اشکالی برای روزه‌دار ندارد.

حکم خروج رطوبت از فضای دهان و بازگرداندن آن

چنانچه شیئی داخل دهان شده و به واسطهٔ بزاق مرطوب گردد، با خروج آن از دهان، رطوبت موجود بر آن عنوان «رطوبت خارجی» پیدا می‌کند. در این صورت، چنانچه آن شیء مجدداً وارد دهان شود و شخص روزه‌دار رطوبت آن را بلافاصله و پیش از استهلاک فرو ببرد، در صورت عمدی بودن، روزه باطل می‌شود.

برخی از مصادیق و فروع این مسأله عبارت‌اند از:

• مکیدن انگشت: اگر روزه‌دار انگشت پاک و غیرآلوده به طعم را داخل دهان قرار داده و بمکد، روزه باطل نمی‌شود. اما اگر انگشتِ مرطوب‌شده را از دهان خارج کند و مجدداً داخل دهان برده و رطوبت آن را بلافاصله فرو دهد، موجب بطلان روزه خواهد شد.

• جویدن آدامس (سقز): اگر طعم و شیرینی آدامس از بین رفته باشد و شخص آن را بجود، صرفِ فرو بردن بزاقی که به واسطهٔ جویدن ترشح می‌شود اشکالی ندارد. لکن اگر قطعهٔ آدامس از دهان خارج شود و در حالی که به آب دهان مرطوب است مجدداً به دهان بازگردانده شده و رطوبت آن بلعیده شود، مبطل روزه است.

• مرطوب کردن نخ هنگام خیاطی: این مسأله در مورد بانوان به هنگام عبور دادن نخ از سوزن شایع است؛ به این نحو که ابتدا نخ با آب دهان مرطوب شده، از دهان خارج می‌گردد و در صورت ناموفق بودن، مجدداً وارد دهان می‌شود. اگر نخ مرطوب برای بار دوم در دهان قرار گیرد و رطوبت آن بی‌درنگ و از روی عمد بلعیده شود، موجب ابطال روزه است.

شرط عدم بطلان: استهلاک رطوبت در بزاق

قید «فرو بردن بلافاصله» بدین جهت است که اگر شیء مرطوبِ خارج‌شده بار دیگر به دهان وارد شود، اما روزه‌دار آن را به میزانی در دهان نگه دارد که رطوبتِ بازگشته در میان آب دهان مستهلک و مضمحل گردد — به‌گونه‌ای که در نظر عرف چیزی از آن باقی نمانده باشد — فرو دادن آن صدمه‌ای به صحت روزه وارد نمی‌سازد. ضابطهٔ کلی آن است که اگر رطوبت خارج‌شده از دهان، پیش از استهلاک فرو برده شود مبطل است، ولی در صورت استهلاک کامل در بزاق، بطلان محقق نمی‌شود.

دعای پایانی

خداوند متعال همهٔ ما و شما را در شناسایی وظایف بندگی، و در توفیق التزام و عمل بدان تا واپسین لحظهٔ عمر به نیکوترین وجه مرحمت بفرماید.

به پیشگاه مقدس و منور والدهٔ بزرگوار امام عصر (عجل‌الله تعالی فرجه الشریف)، حضرت نرجس خاتون (سلام‌الله‌علیها)، صلوات بلندی تقدیم بفرمایید.