دهه اول محرم سال 1444 (1401 شمسی)

سلسله سخنرانی‌های دهه اول محرم ۱۴۴۴ با محوریت مباحث کاربردی فقه معاملات و حقوق مالی آغاز می‌شود. در این بخش، استاد با تبیین تفصیلی اقسام تصرف و تفاوت ماهوی «ید امانی» با «ید عدوانی»، به تشریح احکام امانت مالکی و شرعی، ضوابط ضمان، شرایط تعدی و تفریط، و احکام عاریه، اجاره و ضوابط شرعی جبران خسارت می‌پردازد. در ادامه، مبانی کلامی و فقهی «خمس»، تفاوت ساختاری آن با زکات، نقد مستدل شبهه تحلیل خمس در عصر غیبت، تمایز فقهی میان «ابراء ذمه» و «هبه» با تطبیق بر مسائل مستحدثه‌ای چون بخشش مهریه، احکام شرعی «اسکونت» (تنزیل مطالبات و دیون واقعی و تمایز دقیق آن با ربا) و تنزیل قرض‌الحسنه، و در نهایت مرزبندی فقهی میان «ردّ مظالم» و کفارات به صورت تحلیلی مورد واکاوی قرار گرفته است.

در بخش تفسیری و معارفی، مباحث بر پایه بررسی آیات منتخب سوره‌های مبارکه «انفال» و «توبه» (برائت) با رویکرد تربیتی و آسیب‌شناسانه استوار است. تبیین حقیقت حیات انسانی در پرتو آیه «اسْتَجِیبُوا لِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاکُمْ لِمَا یُحْیِیکُمْ»، بازتعریف تکالیف شرعی به عنوان مسیر نیل به «حیات طیبه» و نقد تلقی مشقت‌بار از دین، در کنار بررسی احکام قتال و قاعده تخفیف الهی، شاکله تفسیری مباحث را شکل می‌دهد. افزون بر این، استاد با تمرکز بر شأن نزول آیات برائت و رخدادهای جنگ تبوک، به مقایسه عیار معرفتی اصحاب و نقد ظاهرگرایی، پرده‌برداری از ترفندهای نفس و شیطان در حجاب شدن اعمال نیک، ضرورت تقدم ایمان و اخلاص بر اعمال صوری، شاخصه اصیل محاسبه نفس، و لزوم تنظیم رفتارهای فردی و اجتماعی بر مدار رضایت حجت الهی در برابر پسند جامعه و تمایلات عمومی پرداخته است.